ESTETİK 3 Cilt Takım

Benjamin, Adorno ve Lifschitz gibi çağımızın en önemli estetik kuramcıları, temellerini doğrudan Lukacs’da bulurlar. Lukacs, kendi estetik kuramını oluştururken Epikür, Bacon, Spinoza, Vico, Diderot, Lessing ve Goethe’den Hegel’e, Marx’a, Engels ve Lenin’e değin uzanan binlerce yıllık bir düşünce mirasını değerlendirir. Sanatın konumunu, insanoğlunun çabalarının bütünü açısından saptar. Sanatın toplumsal-tarihsel gelişmesini sergilerken, tarihöncesindeki büyü dönemine değin uzanır ve estetik “katharsis”in insanı insan olmanın bilincine vardırmasını anlatırken, bir yandan geçmişi, bir yandan da günlük yaşamı çıkış noktası alır.

Georg Lukacs, ‘Estetik’ adlı yapıtının ikinci cildinde, mimesis’in çeşitli sorunlarını irdelemeyi sürdürmekte, sanat yapıtı ve sanatçı kavramlarına değişik açılardan somut biçimde yaklaşmaktadır. Günlük yaşamdan alınan kesitlerin nasıl sanatsal düzeyde işlendiği, bu işlemden sonra yine günlük yaşam akışına bırakılan yapıtın yaşamı neden ve nasıl zenginleştirdiği ve değiştirdiği, günlük insan’ın nesnelleşmeye yönelik insan’a dönüşme süreci içerisinde sanatçının oluşumu, sanat yapıtlarının kendilerine özgü dünyaları ve bu dünyanın alımlayıcıyı nasıl etkilediği, bu cildin ağırlık noktasını oluşturan konulardır. Böylece, üçüncü cildin konusu olan ‘Estetiğin Genel Bir Kategorisi Olarak Katharsis’ ele alınmazdan önce, can alıcı önem taşıyan bazı önemli sorunlar çözüme bağlanmış olmaktadır.

Lukacs’ın «Estetik» adlı yapıtının üçüncü cildi, genel planda estetiğin genel bir kategorisi olarak katharsis’e ayrılmıştır. Burada önce, kendi için varlık niteliğiyle sanat yapıtı (sanat yapıtının biriciklik niteliği, öyle-oluş konumu vb.) irdelendikten sonra, estetik mimesis’in uç sorunları ele alınmaktadır. Bu sorunlar müzik ve hoşa giden’in sorunlar çevresi olmak üzere iki bölümde incelenmektedir. Müzik, tarihsel gelişme süreci içerisinde yansıtılırken, bu sanat dalında gerçekçilik konusu ağırlık noktasını oluşturmaktadır. Hoşa giden’in sorunlar çevresi bölümünde ise alımlama, alımlamanın estetik bakımından önemi, salt «hoşa gitme» olgusu ile estetik düzey ve sanat yapıtı arasındaki bağıntılar irdelenmektedir. Bu bölüm, aynı zamanda dördüncü ve son cildin ilk bölümü olan doğadaki güzel kavramına geçiş niteliğindedir.