KANT VE FELSEFESİ

Mehmet Emin’in Darülfünun’da verdiği felsefe tarihi derslerinden biri de Kant hakkındadır. Bu derslerden “Kant ve Felsefesi” adlı eser doğmuştur. Mehmet Emin bu eseri kaleme alış sebebini açıklarken, çağdaş felsefe akımlarının 19.yy’da hazırlandığını ve bugünü anlayabilmek için geçen asrı bilmek gerektiğini söyler. Ona göre 19.asır felsefesi iki büyük dahinin esriyle başlar. Rousseau ve Kant 18. asırda yetişen bu iki büyük filozof, 19. asırdaki felsefi cereyanın bütün eğilimlerini sezmiş, esaslarını kurmuştur. Bir başka deyişle çağdaş felsefi düşünce Rousseau’nun “Emile”i ile Kant’ın “Saf Aklın Tenkidi”ne çok şey borçludur ve çağdaş felsefeye dair araştırma yapmak isteyenler bu iki ana damarı dikkate almaya ve onlarla hesaplaşmaya mecburdurlar.
Mehmet Emin, Rousseau ve Kant hakkında çalışmanın ve eser kaleme almanın Türkiye açısından pek çok bakımdan anlamlı olduğunu vurgulayarak şöyle der:
“Kant’ın mesleğinin bugün de zihnî eğitimimiz üzerine birçok felsefi eserlerden fazla müessir olacağına inanıyorum. Büyük Alman dahisi bizim takılıp kaldığımız noktaları aydınlatabilir, gözümüzün önüne yepyeni ufuklar açabilir. Mesela hala tecrübe maverasındaki konular için delil aramak ve bulmakla uğraşanlarımız vardır. Kant, bu yolda çalışanlara, ne beyhude ve akim bir yolda gittiklerini göstermektedir.”
Mehmet Emin, Kant felsefesinden toplumumuz adına öğrenilecek ve yararlanılacak pek çok şey olduğu kanaatindedir. Bunların başında ise itikat ve iman sahasında ilmin imkansızlığını görmek geldiğini savunmaktadır. Ona göre hiçbir felsefe görüşü Kritisizm kadar iman sahasında akli delil aramanın beyhudeliğini göstermemiştir. Bu eser yalnız bu hususta bizi irşad etşe yazarı için kafi bir mükafattır demektedir.
Mehmet Emin, Kant felsefesinden her toplumun öğrenebileceği bir şeyler olduğunu çünkü onun yalnız ilmin değil, faziletin, terakkinin, hatta daimi barışın şartlarını aradığını söyler ve Birleşmiş Milletler fikrini işleyen ve savunan Wilson’un Kant’ın “Ebedi Barış Projesi”nden ilham aldığını hatırlatır. Ayrıca Mehmet Emin, Kant felsefesi ile tanışmanın ve ondan beslenmenin bir kültürde var olan felsefe hayatı için olabildiğince zengin ilham ve çağrışımlara sebep olacağına inandığı için eseri kaleme aldığını vurgulamaktadır. 10062