SUTAN MEHMED REŞAD HANIN VE HALEFİNİN SARAYINDA GÖRDÜKLERİM 2 Cilt

Lütfi Simavi’nin, Sultan Mehmed Reşad Han’ın ve Halefinin Sarayında Gördüklerim adlı eseri Osmanlı Devleti’nin son dönemleri hakkında bilgi veren önemli kaynak eserlerden biridir. İki padişaha başmabeyncilik yapan bir zatın pek çok hadiseye tanıklık ettiği muhakkaktır. Yazar, “Amaç edindiğim gaye Sultan V. Mehmed Han’ın ve sonradan Sultan VI. Mehmed’in başmabeyncisi sıfatıyla müşahedelerimi ve o vakit cereyan eden olayları haleflere bildirmektir” kaygısıyla bu eseri hazırlamıştır. Simavi, 25 yıl çeşitli memuriyetlerle Avrupa’da bulunmuş, 1908 tarihinde Tahrirat-ı Hariciye Kitabeti’ne tayin edilmiştir. Sultan Mehmed Reşad’ın tahta çıktığı gün kendisine başmabeyncilik teklif edilmiş ve üç yıl üç ay boyunca Sultan Reşad’ın en yakın adamlarından biri olmuştur. Durumların gittikçe kötüleştiği bir dönemde devletin çöküşüne engel olamayacağını düşünerek ve buna tanık olmamak için kendi isteğiyle görevden ayrılmıştır. Sultan Vahideddin’in tahta çıkmasıyla kendisine tekrar başmabeyncilik teklif edilmiş, vatanı bir görevden kaçmamak için, istemeyerek de olsa Avrupa’dan dönerek Saray’da görevine devam etmiştir. Sekiz ay kadar başmabeynci sıfatıyla hizmet ettikten sonra görevinden azledilmiştir. Eserin konu edindiği süreçte; İttihad ve Terakki Cemiyeti, Sultan II. Abdülhamid’in mutlakiyet yönetimine son vermek amacıyla II. Meşrutiyet’i ilan ettirmişti. Meşrutiyet’in ilanından sonra beklentilerin gerçekleşmemesi, toprak kayıplarının meydana gelmesi, Cemiyet’ e karşı muhalif grupların artmasına yol açmış ve 31 Mart Olayı meydana gelmişti. Hareket Ordusu’nun bu ayaklanmayı bastırmasından sonra İttihad ve Terakki Cemiyeti baskı yoluna gitmiş ve hükümeti perde arkasından yönetmeye kalkışmıştı. 18312
18312